"საქართველო და მსოფლიო" - საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გაზეთი

Georgia & World 

 

არნო ხიდირბეგიშვილი: არ გამიკვირდება, თუ მომავალ თბილისობაზე ვლადიმერ პუტინს თბილისის

საპატიო მოქალაქედ აირჩევენ და ოქროს საწმისის ორდენით დააჯილდოებენ!

09. 12. 2009  

image

 

მიხეილს სააკაშვილმა ბევრი კედელი დაანგრია: დაამარცხა კორუფცია, აღკვეთა კანონიერ ქურდთა თარეში, შექმნა საპატრულო პოლიცია, გაზარდა პენსიები, შემოიღო ერთიანი ეროვნული გამოცდების სისტემა... მაგრამ ერთი კედლის ნგრევისას სააკაშვილი მეორეს აწყდება, რადგან კედლები, რომლებსაც ის ანგრევს, ციხის შიდა კედლებია და ამიტომ ერთი საკნიდან მეორეში ხვდება! მან თავი უნდა ანებოს კრემლის კედლებზე თავისხლას მათი გარღვევის მიზნით - იქ ხომ მრავალი ალაყაფის კარია! - ვაფრთხილებდი 2009 წლის 15 ივნისს პუბლიკაციაში კედელი.
4
თვის შემდეგ კი - 2009 წლის 10 ოქტომბერს, საშუალო სკოლების მასწავლებლებთან შეხვედრაზე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II- დაადასტურა, რომ არ ვცდებოდი: რაც მოხდა საქართველოში - აფხაზეთში, ცხინვალში, მეტად დამთრგუნველია ჩვენი ხალხისთვის. ეს არ უნდა მომხდარიყო და ეს შეიძლებოდა არ მომხდარიყო. ჩვენ გვქონდა იმის საშუალება, რომ აგვერიდებინა თავი მაგ პრობლემებისთვის... გემი როცა მიდის ზღვაში, ხელმძღვანელმა, გემის კაპიტანმა უნდა იცოდეს, სად არის კლდეები, რომ არ შეეხეთქოს. ჩვენ გვხვდება კედელი და თავით ვეხეთქებით ამ კედელს. იმ დროს, როცა შეიძლება ამ კედელს გვერდი აუარო, კარები იპოვო და იქიდან გახვიდე.
რა ვითარება გვაქვს დღეს? Forbes-ის ვერსიის მიხედვით, მსოფლიოს ყველაზე გავლენიანი ადამიანის რეიტინგი, სადაც პირველი ადგილი უკავია აშშ-ის პრეზიდენტ ბარაკ ობამას, რომლის მეტოქესაც საპრეზიდენტო არჩევნებში (ჯონ მაკკეინს) მხარს უჭერდა მიხეილ სააკაშვილი და საქართველოს მთელი ამჟამინდელი ხელისუფლება. მეორე ადგილზეა რუსეთის უძველესი პარტნიორი ქვეყნის (. . სტალინის ხანიდან და მისივე წყალობით) -  ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ხელმძღვანელი ჰუ ძინტაო. შეგახსენებთ, რომ ვლადიმერ პუტინმა . . 20 ოქტომბერს ჩინეთში ვიზიტისას, ერთიანად 20 დოკუმენტს მოაწერა ხელი, მათ შორის - სამოკავშირეო ხელშეკრულებას 20 წლის ვადით და 3.5 მლრდ დოლარის ღირებულების გაზისა და ნავთობის მიწოდების კონტრაქტსაც. რეიტინგში მესამე ადგილზე თავად რუსეთის ფედერაციის პრემიერ-მინისტრი ვლადიმერ პუტინია... მე-12-ზე - პუტინის მეგობარი და იტალიის პრემიერ-მინისტრი სილვიო ბერლუსკონი, ხოლო მე-15 ადგილი გერმანიის კანცლერს, ანგელა მერკელს უკავია, რომელმაც სააკაშვილის მკაცრი კრიტიკა დაიმსახურა იმისათვის, რომ . . 9 ნოემბერს რუსეთის პრეზიდენტი . . მედვედევი გერმანიაში მიიწვია ბერლინის კედლის დანგრევის მე-20 წლისთავის აღსანიშნავ საზეიმო ღონისძიებაზე. მე-17 ადგილი ერგო აშშ-ის სახელმწიფო მდივანს, ჰილარი კლინტონს, რომლის ძმებიც სააკაშვილმა აჭარიდან იმის გამო გააძევა, რომ მათ ბიზნესს (თხილის შესყიდვა და გატანა) ხელს უწყობდა ავტონომიის მაშინდელი ხელმძღვანელი ასლან აბაშიძე, რომელზეც საქართველოს ხელისუფლებას ამჟამად ძებნა აქვს გამოცხადებული (რაც, კაცმა რომ თქვას, სულაც არ უშლის ხელს იმაში, რომ მოსკოვში ბედნიერად ცხოვრობდეს). მე მომწონს პრეზიდენტი მედვედევი. ჩემზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა მან და იმანაც, რის გაკეთებასაც ცდილობს. ასე რომ, თავს არ მოვიკატუნებ, თითქოს ვიცოდე, როგორაა გადანაწილებული ძალაუფლება რუსეთში, მაგრამ იგი თანამედროვე ადამიანად მიმაჩნია იმ სურვილის მკაფიო და დამაჯერებელი გაგებით, თუ რას უნდა მიაღწიოს მისმა ქვეყანამ, - განუცხადა კლინტონმა ამერიკულ ტელეკომპანია NBC - ამა წლის 10 ნოემბერს.
ასე და ამგვარად: 31- ადგილზეა ჰილარის მეუღლე, აშშ-ის ექს-პრეზიდენტი ბილ კლინტონი, 42-ზე - პუტინის მოადგილე, რფ-ის ვიცე-პრემიერი იგორ სეჩინი, 43- ადგილი უკავია პუტინის ერთგულ მეგობარს (მიუხედავად მათი წაკიდების ათასგვარი მცდელობისა!) - რფ-ის პრეზიდენტს დიმიტრი მედვედევს, 56- ადგილზეა საფრანგეთის პრეზიდენტი ნიკოლა სარკოზი, რომელიც სააკაშვილმა ერთობ უხერხულ მდგომარეობაში ჩააგდო, როცა საკუთარი ხელით გადაწერა 2008 წლის 12 აგვისტოს - 8 სექტემბრის  . . მედვედევ-სარკოზის გეგმა ქართულ-ოსური და ქართულ-აფხაზური კონფლიქტის ზონაში სიტუაციის დარეგულირების შესახებ. იმ საფრანგეთის პრეზიდენტი, რომელთანაც რუსეთი სამხედრო თანამშრომლობის ახალ ეტაპს მისტრალის კლასის მრავალმიზნობრივი სადესანტო შვეულმფრენმზიდის შესყიდვით იწყებს.  
67-
ადგილი ერგო რუსეთის პარტნიორ ვენესუელის პრეზიდენტს, უგო ჩავესს, რომელმაც აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობა აღიარა.
არ შემიძლია აქვე არ გაგიზიაროთ ჩემთვის ცნობილი ინფორმაცია, რომელიც სანდო წყაროებმა მომაწოდეს: რუსეთის უმაღლესი პოლიტიკური ხელმძღვანელობა ზებრძნულად იქცევა და უცხო ქვეყნებში თავისი საელჩოების მეშვეობით ფარულად ბლოკავს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობის აღიარებას სხვადასხვა ქვეყნის პარლამენტებისა და მთავრობების მხრიდან!
რუსეთის მზაობაზე, აღადგინოს საქართველოს ტერიტორიული ერთიანობა ამა თუ იმ ფორმით და გარკვეული პირობებით, აგრეთვე, მიანიშნებს .. 16 ნოემბერს ევგენი პრიმაკოვის 80 წლის იუბილეზე . . პუტინის მიერ წარმოთქმული სადღეგრძელოც (ორპირი, არაშორსმჭვრეტელი, მერკანტილური და ყოყლოჩინა ქართველი ელიტისთვის, რატომღაც მოულოდნელ-გამაოგნებელი!) იმის შესახებ, რომ საქართველოს გაერთიანების საკითხის გადაწყვეტა შესაძლებელია!.
რაც შეეხება ნიკარაგუისა და ვენესუელის მხრიდან სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის დამოუკიდებლობის უწინდელ აღიარებასეს პრეცედენტები შეგნებულად, საქართველოს ხელისუფლების ჭკუის სასწავლებლად იქნა დაშვებული და გამოწვეული ამ ქვეყნების ხელისუფალთა მგზნებარე სურვილით - სოლიდარობა გამოეცხადებინათ რუსეთისთვის, მისი მხრიდან მრავალწლიანი და მრავალმხრივი მხარდაჭერისთვის მადლიერების ნიშნად.
ამის შესახებ, ეტყობა, ჩვენმა საგარეო დაზვერვამ პრეზიდენტ სააკაშვილს არ მოახსენა, ისევე, როგორც იმის შესახებ, რომ ნამდვილ რუს ადამიანებს, მიუხედავად ყველაფრისა, საქართველო უყვართ და მომხდარში ქართველებს კი არა, მათ თავგზაამბნევ, აშშ-ის ყოფილ ადმინისტრაციას ადანაშაულებენ!
და მიუხედავად იმისა, რომ დღეს საქართველოში სააკაშვილის გარდა პოლიტიკოსების ხსენებაც არ არის (თუ მხდეველობაში არ მივიღებთ შს მინისტრ . მერაბიშვილსა და საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილეს . ბოკერიას), საქართველოს პრეზიდენტი ჯიქურ ვერაფერს ამჩნევს და ისევ ორიანს იღებს დიპლომატიაშიც, გეოპოლიტიკაშიც და ისტორიაშიც, ისევე, როგორც თავის დროზე მისი წინამორბედები - საქართველოს პრეზიდენტები . გამსახურდია და . შევარდნაძე, რის შედეგადაც კვლავ ვაწყდებით პარადიგმას, როცა საქართველოს პრეზიდენტი, უბრალოდ, უინტერესო ხდება ორი მსოფლიო ცენტრის - ვაშინგტონისა და მოსკოვისთვის.
თუმცა სააკაშვილი ვერ მალავს, რომ განაწყენებულია ბებერ ევროპაზე, რომელმაც სამარადისოდ დაასამარა მისი ოცნებები ნატოში საქართველოს გაწევრებაზე და, ასევე, ამერიკაზე, რომელმაც გასული წლის აგვისტოში იგი გასაჭირში ჩააგდო და მიატოვა, ხოლო დღეს ურთიერთობების გადატვირთვა დაიწყო რუსეთთან: მე არ მესმის იმათი, ვინც დღეს ხელს ართმევს ადამიანებს, რომლებიც აპატიმრებენ და ციხეში ყრიან ბავშვებს! ასეთებთან საქმე არასდროს მექნებოდა! - განაცხადა მან . . 23 ნოემბერს ვარდების რევოლუციის 6 წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე გამოსვლისას, ცხინვალის ხელისუფლების მიერ საზღვრის უკანონო გადაკვეთის გამო 4 ტირძნისელი ქართველი მოზარდის დაკავების კომენტირებისას. ისევ ორიანი! - ბავშვები, რასაკვირველია, უნდა გაათავისუფლონ, მაგრამ მიხეილ ნიკოლოზის ძეს, ეტყობა, დაავიწყდა, რომ თავად ჰყავს ციხეში გამოკეტილი 30.000-მდე პატიმარი - 6-ჯერ იმაზე მეტი, ვიდრე მის მიერ ყოველ ნაბიჯზე ნახსენები კომუნისტების, ასევე, წინამორბედების - .გამსახურდიას (5.000 პატიმარი) და . შევარდნაძის (7.000 პატიმარი) მმართველობისას... და რომ ჯერ კიდევ იუსტიციის მინისტრობისას, ქართულ პოლიტიკურ ოლიმპზე აღმასვლა სწორედ სატუსაღოების მშენებლობით დაიწყო, რაც, უკვე 6 წელია, გრძელდება და ბოლო სიახლეს - 1000-ადგილიან ქალთა ციხეს - მისი, და არა ცხინვალის, ხელისუფლება აშენებს!
გვითხარით, გეთაყვა, განა საქართველოში მწვავე დემოგრაფიული პრობლემა აღარ დგას და ეს 1000 ქალი დედა არ არის (ნამდვილი ან პოტენციური)?! განა ამ 30.000 პატიმარს არ ჰყავს ოჯახის წევრები შვილები, ცოლები, მშობლები, ნათესავები, რომლებიც მათზე წუხან, მატერიალურ სიდუხჭირეში ცხოვრობენ (თორემ გამოსასყიდს შეიტანდნენ ახალი ქართული კანონმდებლობის შესაბამისად, საპროცესო შეთანხმების გაფორმებით!) და არ მიაქვთ მათთვის ამანათები?! მინიმუმ 10 ახლობელი რომ დავითვალოთ ამ 30.000-დან, თითოეულზე ეს უკვე 300.000 უბედური და უკმაყოფილო ადამიანია!.. სწორად გამიგეთ - ქურდები, მკვლელები, ნარკომოვაჭრეები, მოძალადეები და ხულიგნები, უდავოდ, ციხეში უნდა ისხდნენ! მაგრამ განა საკნებში არ სხედან ისინი, ვისი დანაშაულიც, კომუნისტური წარსულის ქრესტომათიული მაგალითის ანალოგიით, სამი თავთავის მოპარვას ჰგავს?!
ჰოდა, ვინ ააგო ციხე, რომელშიც დღეს ჩვენი ბავშვები აღმოჩნდნენ? 08.08.08 ომი რომ არ ყოფილიყო, განა ჩვენი მოზარდები ცხინვალში, საპყრობილის საკანში აღმოჩნდებოდნენ?! განა მიხეილ სააკაშვილმა თავად არ აღმართა იმ ციხის კედლები, რომლებსაც ახლა თავით ეხლება?!
ეგებ, უჯობს, უბრალო სამოსი გადაიცვას (ზღაპრიდან იმ აღმოსავლელი მმართველის დარად), მალულად დატოვოს თავისი მდიდრული სასახლე და ქალაქის ქუჩებში გაიაროს მოუსმინოს, რას ამბობს უბრალო ხალხი? ამის შემდეგ, ალბათ, არ გაუკვირდება, თუ მომავალ თბილისობაზე ვლადიმერ პუტინს თბილისის საპატიო მოქალაქედ გამოაცხადებენ და ოქროს  ორდენით დააჯილდოებენ, რომლითაც უცხოელი მოქალაქეები და მოქალაქეობის არმქონე პირები ჯილდოვდებიან, რომელთაც განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს საქართველოს სახელმწიფო აღმშენებლობაში, მისი ეროვნული უშიშროების ინტერესების, სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის დაცვაში, საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების უფლებების დაცვაში... შესაძლოა, ეს ორდენი პირადად არ გადასცეს, მაგრამ სწორედაც რომ ყველაფერს აკეთებდა და აკეთებს იმისათვის, რომ ეს დაჯილდოება შედგეს! აი, დაუფასებს თუ არა რუსეთის პრემიერი გაწეულ ღვაწლს, ამას ნუღარ მკითხავთ...
დიახ, სააკაშვილს დღესაც ჰყავს საქართველოში მგზნებარე მომხრეები, მაგრამ ამავე დროს - ძალიან ბევრი მოწინააღმდეგეც. ორ ბანაკს შორის  უფსკრულია, რომელიც ქართველ საზოგადოებაში განხეთქილებასა და სამოქალაქო დაპირისპირებაზე მიუთითებს! აი, რა არ უნდა დაეშვა პრეზიდენტს, რომელიც ხელისუფლების სათავეში ვარდების რევოლუციის  დემოკრატიული ღირებულებებისა ტალღაზე მოვიდა! მას, ეტყობა, დაავიწყდა სიტყვები, რომლებიც იმ დღეებში, პარლამენტის შენობის წინ გამართულ მიტინგზე პირში მიახალა ედუარდ შევარდნაძეს: თუ ჩემს ხალხს არ ვუნდივარრა ნამუსით უნდა დავრჩე ხელისუფლების სათავეში?! მე მაშინვე წავიდოდი!; დაავიწყდა, რომ მის გვერდით მდგომი უახლოესი თანამოაზრეები დღეს ან მტრულ ბანაკში (ბურჯანაძე, ოქრუაშვილი, ალასანია, ძმები გაჩეჩილაძეები), ანდა იმქვეყნად (ჟვანია) არიან. ვფიქრობ, ეს ორმაგად არ სიამოვნებს, რადგან (საკაშვილს ეს უნდა დავუფასოთ!) მათ წინაშე ცამდე მართალია, მათთვის არ უღალატია - ყველამ, ვინც 2003 წლის ნოემბერში უერთგულა, მაღალი პოსტები მიიღო და, თუ თავი ვერ გაართვა სამუშაოს, მაინც არ უწყენინებია, სხვა თანამდებობაზე გადაჰყავდა, ხოლო თუ პოლიტიკიდან გააცილებდა, - პატივით, მადლიერებითა და აგარაკების ჩუქებით!
ყველაზე მთავარი კი ისაა, რომ სააკაშვილი ვერა და ვერ მიხვდა, რომ მისი გარემომცველი პანოპტიკუმი უფრო სახიფათოა მისთვის, ვიდრე რუსეთის მთელი ბირთვული არსენალი! აი, ორი კონკრეტული მაგალითი:
1) 2008
წლის 17 სექტემბერს, საინფორმაციო სააგენტო Новости-Азербайджан-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში, კორესპონდენტის კითხვაზე: როგორ შეაფასებდით რუსეთსა და საქართველოს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების გაწყვეტას, მოახერხა თუ არა საქართველომ 5-დღიანი ომის შედეგებით რუსეთის საერთაშორისო იზოლაციაში მოქცევა? - ვუპასუხე: ეს ველურობა არ შეიძლება დიდხანს გაგრძელდეს: ჩვენს ქვეყნებს არ შეუძლიათ ურთიერთობის გაწყვეტა, როცა რუსეთში მილიონნახევრიანი ქართული დიასპორა ცხოვრობს! თვით აშშ-მა და ევროპამ, მიუხედავად რუსეთის კრიტიკისა, არ მოახდინეს მისი იზოლაცია, რადგან, რაც მეტ იზოლაციაში არიან მხარეები, მით უფრო გამოუცნობი ხდება მათი მოქმედება...
საქართველოში ახალი ხელისუფლების მოსვლის შემთხვევაში, პირველი, რასაც ისინი გააკეთებენ, რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობების აღდგენა იქნება. რუსეთის საერთაშორისო იზოლაციაში მოქცევა იმქვეყნიური ცხოვრების მითის ტოლფასია!
ევროპა რუსეთის იზოლაციას არ მოახდენს, რადგან მეტისმეტად დამოკიდებულია მასზე და არა მხოლოდ ენერგორესურსების გამო, ხოლო აშშ- პრობლემები აქვს ავღანეთთან, ერაყთან, ირანთან, ჩრდილოეთ კორეასთან, ჩინეთთან... საერთაშორისო არენაზე ახლა, სავარაუდოდ, მოლაპარაკებები გაიმართება ნეიტრალური ფიგურის გამოსაძებნად, რომელიც გარკვეულწილად მაინც შეარბილებს საქართველო გარშემო არსებულ სიტუაციას. განა მართალი არ აღმოვჩნდი?!
2) 2009
წლის 7 ნოემბერს Аргументы и Факты- საინფორმაციო მოედანზე გაიმართა პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორის, პროფესორ ალექსანდრე ჭაჭიას ონლაინ-კონფერენცია - ერთადერთი ადამიანისა, ვისაც დღეს რუსეთის ხელმძღვანელობისთვის ცნობილი და სამეცნიერო წრეებში აღიარებული საქართველოს რეინტეგრაციის პროექტი აქვს თავდაპირველად ჭაჭიას პროექტის ფარგლებში უნდა გადაიჭრას ჯერ ეკონომიკური, შემდეგ პოლიტიკური ხასიათის ამოცანები. თანაც ამ ახალი პროექტის სუბიექტები უნდა იყვნენ რუსეთი, აფხაზეთი, საქართველო, სამხრეთ ოსეთი. შემდეგ ის შეიძლება გაფართოვდეს სხვა ქვეყნების ხარჯზე. უფრო მეტიც - როგორც ჭაჭია ირწმუნება, ეს პროექტი, შესაძლოა, ისეთი ეფექტური აღმოჩნდეს, რომ მთელი რიგი სხვა, იმავე დნესტრისპირეთის, კონფლიქტების გადაჭრისთვის მისაბაძ მაგალითად იქცეს. ქართველმა საზოგადოებამ უნდა შეწყვიტოს რაღაც მითოლოგიურ ძალთა მოხმობა, სიმართლეს თვალი გაუსწოროს და არსებული რეალიებიდან ამოვიდეს. ვენი მთავარი ამოცანა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის ტერიტორიაზე ლტოლვილების დაბრუნება, მათთვის ნორმალური საარსებო პირობების უზრუნველყოფაა, რის მერეც აუცილებელია ახალი ეროვნული პროექტის ფარგლებში ინტეგრაციის პროცესებზე გადასვლა.
დარწმუნებული ვარ, ყველაფერი გამოვა, თუმცა ურთიერთპატივისცემის აღდგენა ხანგრძლივი პროცესია, შესაძლოა, 5 და 10 წელიც არ ეყოს: ბევრი სისხლი დაიღვარა, პასუხი კი არავინ აგო. შევარდნაძე მშვიდად აგრძელებს ცხოვრებას, ჩაის მიირთმევს აგარაკზე და ესეც ხელს უშლის სხვა ამგვარ პოლიტიკურ მოღვაწეებს, სიფრთხილე გამოიჩინონ და სისხლისმღვრელ ავანტიურებს მოერიდონ. ურთიერთობების აღდგენის პროცესი საქართველოში ეროვნულ თვითშეგნებაზე ორიენტირებული ძალის ჩამოყალიბებით უნდა დაიწყოს, რომელიც რეალურად შეცვლის პოლიტიკურ ვითარებას ქვეყანაში. საქართველოს ხელისუფლება უნდა შეიცვალოს. უნდა მოვიდნენ ადამიანები, რომლებსაც ხელები სისხლში არ გაუსვრიათ, რეალურად აზროვნებენ და აფასებენ ფაქტებს და ეროვნული ინტერესების რეალიზაციაზე არიან ორიენტირებული.
აი, რა გვაკლდა 15 წლის განმავლობაში! ეს ქვეყნის განვითარების აუცილებელი ფაქტორია. აქედან უნდა დავიწყოთ. თუ საქართველოში ეროვნულად ორიენტირებული ხელისუფლება იქნება, ის საერთო ენას გამონახავს რუსეთის, აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის ხელმძღვანელობებთანაც. რუსეთის ხელისუფლება დღეს ეროვნულ თვითშეგნებაზეა ორიენტირებული, ხოლო რუსეთის გეოპოლიტიკური ინტერესები საქართველოსას სავსებით ემთხვევა. სწორედ ამითაა განპირობებული, რომ 200 წელზე მეტხანს მჭიდრო ურთიერთკავშირი გვქონდა, ამიტომ ეროვნულად ორიენტირებული ძალები ყოველთვის გამონახავენ საერთო ენას.
მაგრამ სააკაშვილის (ისევ ორიანი!) სმენას პატრიოტთა ხმა არ სწვდება, სამაგიეროდ, საამოდ ჩაესმის ადგილობრივ პოლიტოლოგ-პროქტოლოგთა (პირფერების: ცინცაძის, რონდელის, ნოდიას, დარჩიაშვილის) დითირამბები და მათ უცხოელ თანამოძმეთა (მაქციების: ფელგენგაუერის, პანფილოვის, ლატინინას, ნოვოდვორსკაიას) პანეგირიკები: პირველნი ხომ ნატოში საქართველოს მოახლოებულ გაწევრებაზე ჭიკჭიკებენ, ხოლო მეორენი მოკლე ხანში რუსეთის დანგრევას წინასწარმეტყველებენ.
ამიტომაც საქართველოში გონჯების აღლუმი გრძელდება!

 *
პანოპტიკუმი (ბერძნ. პან - ყველაფერი და ოპტიკოს - მხედველობითი) - მუზეუმი, მრავალფეროვანი უჩვეულო ნივთების კოლექცია (მაგალითად, ცვილის ფიგურების, უცნაური ცოცხალი არსებებისა და . .). გადატანითი მნიშვნელობით - რაიმე, რაც ასეთ შეკრებას გვახსენებს. პანოპტიკუმს ასევე უწოდებენ იერემია ბენტამის იდეალური ციხის პროექტსაც, როცა ერთ ზედამხედველს შეუძლია ერთდროულად თვალყური ადევნოს ყველა პატიმარს. პროექტში ციხე წარმოადგენს ცილინდრულ ნაგებობას მინის შიდა ტიხრებით. ზედამხედველი ცენტრში იმყოფება, მაგრამ უჩინარია ტუსაღებისთვის. პატიმრებმა ზუსტად არ იციან, როდის ადევნებენ თვალს და ამიტომ გამუდმებული კონტროლის შთაბეჭდილება ექმნებათ. ამგვარად, ისინი იდეალურ პატიმრებად იქცევიან.

 

 

http://geworld.net/politics/517.htm